ՈՒ ձայնավորի հնչյունափոխությունը

1.Համեմատիր դեմ դիմաց գրված բառերը և ցույց տուր, թե հնչյունական ինչ փոփոխություններ են տեղի ունեցել.

մուր-մրոտ      ու-ն սղվել է
մեղու-մեղվաբույծ     ու-ն սղվել է
նուռ-նռնենի         ու-ն սղվել է
առու-առվակ       ու-ն սղվել է
աղմուկ-աղմկել         ու-ն սղվել է
սուր-սրամարտ         ու-ն սղվել է
ծուխ-ծխախոտ          ու-ն սղվել է
ածուխ-ածխահանք           ու-ն սղվել է
մասուր-մասրենի           ու-ն սղվել է
բլուր-բլրակ                    ու-ն սղվել է
թթու-թթվաշ               ու-ն սղվել է
ապուշ-ապշել             ու-ն սղվել է

2. Տրված բառերից յուրաքանչյուրով 2-ական բառ կազմիր այնպես, որ տեղի ունենա հնչյունի փոփոխություն՝

լուռ-լռություն, լռակյաց
սուտ-ստախոս,
ջուր-ջրացան ջրաման
հուր-հրդեհ, հրակայուն
մութ-մթընկա, մթնշաղ
ձուկ-ձկնորս, ձկնկիթ
տուն-տնամերձ, տնտեսություն
սուրբ-սրբություն, սրբանկար

3. Հետևյալ բառակապակցությունների դիմաց համապատասխան բառեր գրիր: Օրինակ՝ հրդեհ հանգցնող-հրշեջ

լուր բերող-լրաբեր
սուտ խոսող-ստախոս
ձուկ որսացող-ձկնորս
տունը պահող-տնապահ
ծուխը տնից հեռացնող-ծղնելույզ
ջուր կրող-ջրակիր
հաճախ լուռ մնացող-լռակյաց
թթի ծառ-թթենի
լեզվի մասնագետ-լեզվաբան
ձվի ձև ունեցող-ձվաձեվ

4. Վերականգնիր հետևյալ բառերի առաջին բաղադրիչի անհնչյունափոխ ձևը: Օրինակ՝ ծաղկաբույլ-ծաղիկ:

մտամոլոր-միտք
վիրաբույժ-վերք
զինագործ-զենք
ըմպանակ-ըմպել
գրադարակ-գիրք
երկնասույզ-երկինք
լծկան-լուծ
սրընթաց-սուր
կիսալուսին-կես
մրրկահույզ-մրիկ
բուսաբան-բույս

5. Շարքերից ընտրիր իմաստով մոտ բառերը՝

ա) ջրել, մթնել, գլխավորել, ամրանալ, խորհրդածել, ապշել

բ) զարմանալ, մտորել, խավարել, պնդանալ, ոռոգել, առաջնորդել

6. Որոշիր, թե ինչ հնչյունափոխության է ենթարկվել ու ձայնավորը հետևյալ բառերում, գրիր տրված օրինակի պես՝
Օրինակ՝ ցրտահար-ցուրտ (ու-ը)

ցրտահար-ցուրտ (ու-ը)
գլխային-գլուխ (ու-ը)
գարնանային-գարուն (ու-ն սվել է)
լեզվակ-լեզու (ու-ն սղվել է)
ձվակեր-ձու (ու-ն սղվել է)
գնդաձև-գունդ (ու-ն սղվել է)
շնչավոր-շունչ (ու-ն սղվել է)
նռնենի-նուռ (ու-ն սղվել է)
խորհրդավոր-խորհուրդ (ու-ն սղվել է)
շրթնային-շուրթ (ու-ն սղվել է)
բրդատու-բուրդ (ու-ն սղվել է)
նրբագեղմամրացնել-նուրբ (ու-ն սղվել է)
թթվել-թթու (ու-վ)
առվահան-առու (ու-վ)
կատվախաղ-կատու (ու-վ)
լծկան-լուծ (ու-ն սղվել է)
ձկներ-ձուկ (ու-ն սղվել է)

7. Հետևյալ բառերից փակագծերում տրված բառերի և մասնիկների օգնությամբ կազմիր նոր բառեր՝ ենթարկելով անհրաժեշտ հնչյունափոխության:

կուրծք (վանդակ)-կրծքավանդակ
ջուր(աման)-ջրաման
շուրջ(գիծ)-ջրջագիծ
միս(գործ)-մսագործ
ուրու(ական)-ուրվական
տունկ(արան)-տնկարան
մածուն(աման)-մածնաման
չու(ցուցակ)-չվացուցակ
սնունդ(մթերք)-սննդամթերք

Advertisements

Թողնել պատասխան

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Փոխել )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Փոխել )

Connecting to %s